8 Wskaźników KPI, które warto analizować w produkcji

Każdy właściciel firmy produkcyjnej działającej na współczesnym rynku powinien wiedzieć, że efektywność działania, wydajność i jakość to podstawa. Niestety rosnąca konkurencja, zawodne łańcuchy dostaw, zawirowania gospodarcze i inne problemy stanowią istotne przeszkody w realizacji celów. Jak uniknąć takich problemów? Wystarczy śledzić kluczowe wskaźniki wydajności, czyli KPI. Które z nich są kluczowe w zarządzaniu produkcją? Podpowiadamy!

Czym są wskaźniki produkcyjne i KPI?

Wskaźniki produkcji i KPI (Key Performance Indicators) to metryki wykorzystywane do pomiaru efektywności produkcji i oceny osiągnięć firmy. Wskaźniki produkcji pozwalają na monitorowanie i pomiar wydajności poszczególnych etapów produkcji, takich jak ilość wyprodukowanych produktów, koszty produkcji, czas przestoju linii produkcyjnej czy jakość wytworzonych materiałów.

Natomiast KPI to wskaźniki kluczowe dla oceny efektywności całej firmy, a nie tylko produkcji. Mogą one obejmować takie aspekty jak sprzedaż, rentowność, zadowolenie klientów, a także efektywność w obszarach takich jak marketing, HR czy logistyka.

Właściwe wykorzystanie wskaźników produkcji i KPI pozwala na lepsze zrozumienie efektywności działań firmy oraz na podejmowanie decyzji biznesowych opartych na realnych danych.

Kluczowe KPI w zarządzaniu produkcją

Przepustowość

Przepustowość oznacza mierzenie, ile czasu zajmuje realnie wyprodukowanie danego produktu. Ten wskaźnik KPI może służyć do monitorowania skuteczności produkcji i planowania dalszych działań. Co ważne, przepustowość może być mierzona na różnych etapach procesu produkcji – począwszy od wytwarzania poszczególnych komponentów, aż do końcowego montażu.

Wskaźnik ilości wyprodukowanej jednostki

Wskaźnik ilości wyprodukowanej jednostki jest jednym z kluczowych wskaźników wydajności w branży produkcyjnej. Mierzy on liczbę jednostek produktu, które zostały wytworzone w określonym czasie. Wskaźnik ilości wyprodukowanej jednostki umożliwia ocenę wydajności procesów produkcyjnych i pozwala na dokładne śledzenie postępów w osiąganiu założonych celów.

Standardowa wydajność operacyjna

Ten KPI w zarządzaniu produkcją odnosi się do analizowania nakładów poniesionych na wyprodukowanie produktu w określonym czasie. Mierzy on, jak dobrze procesy produkcyjne funkcjonują w porównaniu do ustalonych standardów.

Standardowa wydajność operacyjna jest bowiem często stosowana jako narzędzie do monitorowania i mierzenia wydajności operacyjnej w celu identyfikacji obszarów wymagających poprawy.

Wielkość produkcji

Kolejny z KPI ważny w zarządzaniu produkcją pozwala na porównanie liczby jednostek wyprodukowanych w danym okresie czasu i zestawienie otrzymanych danych z wynikami w analogicznym okresie. Wskaźnik ten pozwala na ocenę wydajności produkcji oraz na monitorowanie postępów w osiąganiu celów produkcyjnych. Jest on szczególnie przydatny w przypadku planowania produkcji i oceny wydajności pojedynczych linii produkcyjnych, a także w celu określenia czy zapotrzebowanie rynku jest spełniane.

Koszty produkcji

KPI określany jako koszty produkcji jest również jednym z ważniejszych wskaźników wydajności w branży produkcyjnej. Mierzy on całkowite koszty związane z procesem produkcji, w tym te dotyczące surowców, robocizny, energii elektrycznej czy zużycia sprzętu.
Koszty produkcji są istotne w zarządzaniu przedsiębiorstwem, ponieważ mają bezpośredni wpływ na zyski i wyniki finansowe, a ich kontrolowanie jest kluczowe dla zapewnienia zyskowności i konkurencyjności przedsiębiorstwa.

Terminowość dostaw

Terminowość dostaw, to KPI, który wspomaga z kolei obliczanie, ile produktów jest dostarczanych na czas w porównaniu do całkowitej ilości asortymentu. Analiza terminowości dostaw pozwala na identyfikację obszarów wymagających poprawy w procesie produkcyjnym, takich jak nieefektywne zarządzanie łańcuchem dostaw czy problemy z logistyką. Poprawa terminowości dostaw może przyczynić się do zwiększenia efektywności produkcji, zadowolenia klientów i wzrostu przychodów przedsiębiorstwa.

Właściwe działanie za pierwszym razem

Prawidłowe wytwarzanie produktów za pierwszym razem i za każdym następnym jest kluczowe dla podniesienia wydajności i efektywności w firmach produkcyjnych. Analiza tego KPI pomaga w identyfikacji wąskich gardeł oraz w określaniu problemów w zarządzaniu produkcją, takich jak niedoskonałości w procesach, błędy w planowaniu i projektowaniu produktów lub brak kwalifikacji pracowników.

Przychód na pracownika

Wartym uwagi KPI w produkcji jest też przychód na pracownika. Jest to ocena możliwych do wygenerowania przez danego pracownika przychodów w celu oceny produktywności i efektywności zatrudnionych w firmie osób.
Przychód na pracownika jest istotny dla firm produkcyjnych, ponieważ pozwala na ocenę wydajności pracy, efektywności wykorzystania zasobów ludzkich oraz na ocenę ogólnego sukcesu przedsiębiorstwa. Wysoki przychód na pracownika oznacza, że firma ma dobrze wykwalifikowaną i wydajną siłę roboczą, a także dobrze zarządza zasobami i procesami produkcyjnymi.

Przeczytaj również:

APS ERP

Gdy każdy wariant ma własną historię. Jak zarządzać cyklem życia maszyny?

Im więcej wariantów produktu, tym łatwiej o sytuację, w której oferta dla klienta, projekt konstruktora i dokumentacja przekazana na produkcję zaczynają żyć własnym życiem. Dzieje się tak zwłaszcza tam, gdzie każdy dział pracuje na swoich arkuszach i w swoim systemie. Problem rzadko wynika z braku danych. Częściej z tego, że ta sama informacja funkcjonuje w kilku wersjach jednocześnie, a nikt nie jest do końca pewien, która z nich jest aktualna. Jedna konfiguracja, wiele kolejnych decyzji Dobrze pokazuje to przykład firmy Vogelsang, producenta maszyn i urządzeń stosowanych między innymi w rolnictwie, gospodarce ściekowej i branży biogazowej. Firma zatrudnia ponad 1300 osób i ma ponad 30 spółek zależnych na świecie. Przy takiej skali i dużej liczbie wariantów urządzeń potrzebowała rozwiązania, które połączy sprzedaż, konstrukcję, produkcję i logistykę w jednym procesie. Vogelsang zintegrował konfiguratory produktów oraz oprogramowanie konstrukcyjne bezpośrednio z Proalpha ERP. Każda wybrana konfiguracja trafia do systemu i może być dalej wykorzystana przy tworzeniu dokumentacji, list materiałowych oraz planowaniu realizacji. Konfiguracja produktu nie powinna kończyć się na przygotowaniu oferty. Po przyjęciu zamówienia musi przełożyć się na strukturę materiałową, marszrutę, kalkulację i zapotrzebowanie materiałowe – najlepiej bez ponownego przepisywania danych i bez ryzyka, że kolejny dział zinterpretuje wcześniejsze ustalenia inaczej. Termin powinien wynikać z danych Nawet dobrze przygotowana lista materiałowa nie mówi jeszcze, kiedy maszyna będzie gotowa. System MRP zestawia zapotrzebowanie ze stanami magazynowymi, otwartymi dostawami i planowanymi zleceniami produkcyjnymi. Planista widzi więc nie tylko, czego brakuje, ale i kiedy potrzebne komponenty będą dostępne. APS idzie o krok dalej – pozwala uwzględnić obciążenie maszyn, dostępność zasobów i kolejność operacji. Zamiast planować na podstawie pojedynczego arkusza, można zestawić kilka wariantów realizacji i sprawdzić, jak zmiana jednego zlecenia odbije się na pozostałych terminach. W Vogelsang uporządkowane planowanie produkcji i wdrożenie APS przełożyły się na wyraźną poprawę terminowości dostaw. Dziś z Proalpha korzysta tam ponad 320 użytkowników na całym świecie. Informacja musi wracać z hali Cykl życia maszyny nie może polegać na tym, że dane płyną wyłącznie z biura na produkcję. Równie ważna jest informacja zwrotna: o postępie prac, zużyciu materiałów, czasach realizacji, brakach czy przestojach. Vogelsang korzysta z rejestratora produkcji, w którym dostępne są listy materiałowe, rysunki i plany pracy. Produkcja działa bez papierowej dokumentacji, a mobilne urządzenia wspierają kompletację i rejestrowanie operacji magazynowych. W zintegrowanym systemie planista widzi rzeczywisty przebieg zlecenia, a controlling może zestawić założoną kalkulację z faktycznymi kosztami wykonania konkretnej maszyny. Dane z kontroli jakości trafiają natomiast do konkretnego zlecenia, operacji albo numeru seryjnego urządzenia. Wysyłka nie zamyka procesu Dla producenta maszyny kontakt z urządzeniem nie kończy się w momencie dostawy. Przez kolejne lata mogą pojawić się przeglądy, części zamienne, naprawy gwarancyjne czy modernizacje. Jeśli numer seryjny prowadzi do informacji o konfiguracji, użytych komponentach, dokumentacji i wcześniejszych zgłoszeniach, serwis nie musi za każdym razem odtwarzać historii urządzenia od zera. Może po prostu sięgnąć po dane, które powstały już na etapie sprzedaży, projektowania i produkcji. Na tym właśnie polega kompleksowe zarządzanie cyklem życia maszyny: na utrzymaniu jednej, spójnej historii produktu: od pierwszej konfiguracji aż po serwis. Podczas webinaru „Jak kompleksowo zarządzać cyklem życia maszyny i urządzenia?” pokażemy, jak taki proces wygląda w Proalpha: od zapytania ofertowego i współpracy z działem konstrukcyjnym, przez planowanie i produkcję, po kontrolę kosztów i obsługę serwisową. Webinar odbędzie się 3 września br. o godzinie 10:00. Zarejestruj się i zobacz na żywo, jak cały proces przebiega w systemie Proalpha.

Proalpha

01 wrzesień 2026